CZY JESTEŚ „INTELIGENTNY INACZEJ”???

23.03.2009

Jak to się dzieje, że dzieci z najlepszymi ocenami w szkole nie zawsze mają równie błyskotliwe kariery?

A ci „najinteligentniejsi” w gimnazjum, jako dorośli mają problemy w relacjach z innymi?

A ci, którzy są dobrzy z polskiego, łatwo się uczą języka obcego?

A dlaczego ten, kto jest świetny z matematyki i fizyki z łatwością pojmuje zawiłości gramatyczne języka obcego?

Pojęcie inteligencji, do jakiego przywykliśmy i mierzenie jej poziomu testem Binneta na obliczanie ilorazu IQ odeszły na szczęście do lamusa. Jednak nadal całe nauczanie oparte na myśleniu logiczno-matematycznym i rozumowaniu typowo lewo-półkulowym. Jest ono bardzo niepełne i mylące. To dziś, w dobie coraz pełniejszej wiedzy o naszym mózgu, przeżytek. Niestety w większości szkół nadal tylko tak się naucza. Ale z czasem, w miarę szerzenia wiedzy na temat i to się zmieni.

Nazywa się Howard Gardner. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych myślicieli XX wieku, obok Einsteina. Odkrył istnienie inteligencji wielorakich i opisał je. Wyróżnił ich siedem.

Każdy z nas zatem jest „inteligentny inaczej”. Lepiej? Gorzej? Absolutnie nie. Inaczej. Zastanów się jak wiele rodzajów inteligencji posiadasz Ty sam lub Twoje dziecko.

Językowa – lubisz słowa i opowieści. Umiesz zapamiętywać nowe słowa i opowiadać całe historie. Klarownie wyrażasz swoje myśli.

Matematyczna – lubisz liczby, szachy, łamigłówki. Zawsze lubisz wiedzieć, jak co działa i co skąd się bierze. Robisz listy spraw i różne wyliczenia.

Przestrzenna/Wzrokowa – przykładasz wagę do obrazów, kolorów, form. Często coś kreślisz lub rysujesz. Zamiast tłumaczyć komuś drogę, wolisz narysować śliczną mapkę. Masz łatwość rysowania i malowania.

Motoryczna – jesteś skoordynowany ruchowo, szybko się uczysz różnych sportów. Dużo gestykulujesz, masz wyraźną mowę ciała. Lubisz taniec i czynności manualne.

Muzyczna – lubisz dźwięki i rytmy, łatwo rozróżniasz różne instrumenty; pewnie ładnie śpiewasz i nie fałszujesz. Muzyka bardzo silnie wpływa na twoje emocje.

Emocjonalna lub intrapersonalna – lubisz zagłębiać się w siebie i analizować mechanizmy swojego postępowania. Doskonalisz się. Może piszesz pamiętnik. Lubisz być sam.

Społeczna lub interpersonalna – rozumiesz ludzi i lubisz ich towarzystwo. Jesteś towarzyska i lubisz gry zespołowe. Tworzysz dobre relacje z ludźmi. Masz w sobie dużo tolerancji, empatii i sympatii dla ludzi, dlatego ludzie często lgną do ciebie.

Każdy posiada kilka rodzajów inteligencji i świadomość tego, które z nich stanowią jego mocne strony pozwoli uczyć się szybciej i efektywniej. Wszystkiego, a języka obcego szczególnie :-))

Zastanówmy się, jak poszczególne typy inteligencji mogą zostać wykorzystane w nauce języka obcego.

Inteligencja językowa – tu właściwie nie ma żadnego problemu, ani wątpliwości. Taka osoba nie będzie miała żadnych problemów z czytaniem tekstów, zapamiętywaniem i kojarzeniem słów. Będzie się chętnie uczyć języka obcego, i żadna metoda nie powinna sprawiać kłopotów. Łatwo go zmotywować różnymi ciekawymi opowieściami. Proponujemy w Szkole Masters czytanie całych książek, segregowanie tekstu.

Matematyczna – ktoś taki pewnie chętnie będzie się uczył wszystkich zawiłości gramatycznych, bo tu wykorzysta logiczne myślenie i schematy. Dla takiej osoby najlepsza będzie nauka języka poprzez łamigłówki, krzyżówki, szarady, dobieranie słów w pary, uczenie się słowotwórstwa. Jego wypowiedzi nie będą kwieciste, za to super poprawne gramatycznie. Dobrze, by uczył się angielskiego w poparciu o teksty poświęcone jakimś badaniom lub odkryciom naukowym, gdzie są podane statystyki i liczby. Często proponujemy, by na przykładach uczniowie sami odkrywali reguły gramatyczne. Pomagamy im w usystematyzowaniu, ale wysiłek jest ich.

Przestrzenna/wzrokowa – najlepiej, by taka osoba uczyła się poprzez rysowanie, komiksy, nadawanie słowom różnych kolorów i odcieni, form, kształtów. Żeby tworzyła w wyobraźni całe sekwencje obrazów, jeśli chce na przykład zapamiętać tekst. Dla takiej osoby idealne będzie robienie notatek i segregowanie materiału poprzez mapy myśli. Dobrze, jeśli taka osoba mogłaby się uczyć języka w oparciu o materiały związane z malarstwem, architekturą, rzeźbą. Powinna otaczać się plakatami lub ciekawie zaprojektowanymi kartkami ze słówkami. Jest u nas dużo ćwiczeń z historyjkami obrazkowymi, na ścianach wiszą plakaty i „idiom tygodnia”. Raz w miesiącu lektor przygotowuje lekcje z fragmentem filmu do oglądania.

Motoryczna – dla takiej osoby nauka to działanie; to może być rysowanie, ale także, odtwarzanie dialogu w parach na role z wczuciem się w rolę i pełnym aktorstwem; to sporo chodzenia po klasie i robienie ćwiczeń typu znajdź kogoś kto... W uczeniu się słówek, dobrze by taka osoba mogła bezpośrednio dotknąć przedmiotów, o których się uczy; jeśli uczy się o ubraniach, idźcie do sklepu i nazywajcie to, co wisi na wieszakach. Idźcie do spożywczaka, jubilera itd. Dobra jest nauka w ruchu. Od paru lat chodzimy z różnymi grupami do sklepów w rynku :-). A ćwiczenia typu odgrywanie ról i znajdź kogoś kto są na porządku dziennym.

Muzyczna – można spróbować uczenia metodą sugestopedii z wykorzystaniem muzycznych koncertów aktywnych i pasywnych. Czyli podczas zdobywania wiedzy, w fazie aktywnej czytać nowy tekst w rytm muzyki, głośno i wczuwając się w klimat. Po chwili relaksu nagrać na magnetofon, jak odczytujemy tekst, wolniej, w rytm spokojniejszej muzyki, która dochodzi z drugiego magnetofonu. Potem znajdujesz sobie ciche miejsce na relaks i odsłuchujesz swoje nagranie. Pozwalasz, by tekst i muzyka wpływały w ciebie niby od niechcenia. Nie wysilasz specjalnie swojej świadomości. Możesz odsłuchać kilka razy i zupełnie oderwać się od nauki. Zabrać się za inne czynności domowe. Faza konsolidacji materiału odbywa się samoistnie, czyli bez twojego udziału. Nagle okazuje się, że nauczyłaś się nie wiadomo kiedy. Bardzo wskazane jest też uczenie się angielskiego poprzez piosenki – słuchamy piosenki i czytamy wydrukowane słowa z internetu. Tłumaczymy i zapamiętujemy nowe zwroty – dość częste ćwiczenie na naszych zajęciach. Muzyka towarzyszy nam bardzo często.

Emocjonalna lub intrapersonalna – ponieważ takie osoby z natury zajmują się samodoskonaleniem, nie sprawi im trudności samodzielna praca, wczytywanie się w ciekawe teksty związane na przykład z rozwojem lub motywacją; psychozabawy, kwizy, czyjeś biografie lub pamiętniki będą doskonałym materiałem do pracy dla takich osób. Ktoś o silnej inteligencji intrapersonalnej będzie na pewno z ochotą sam prowadził pamiętnik, pisał listy do nauczyciela, gdzie będzie zapisywał swoje nastroje i myśli, ucząc się w ten sposób wielu nowych przymiotników i zwrotów. Takie osoby mogą mieć zahamowania w kontaktach z innymi w obcym języku, dlatego zanim postawi się je przed takim zadaniem, trzeba stworzyć im komfortowe warunki. Można zachęcać, by najpierw nauczyli się dużo mówić.... do samych siebie. Czas pracy samodzielnej i indywidualnej konsolidacji materiału - najczęściej pod koniec lekcji.

Społeczna lub interpersonalna – dla takich osób najlepsza jest nauka w grupie; dużo rozmów w parach, grupach i z nauczycielem. Taka osoba na ogół mówi dość sporo i płynnie, nie przejmując się błędami. I dobrze. Umie też być dobrym słuchaczem, więc nauka z nią jest bardzo korzystna dla obydwu stron. Powinna uczyć się przez rozmowę, gry zespołowe, dialogi sterowane. Nie należy jej zamęczać zawiłościami gramatycznymi – dla niej liczy się jakość relacji z drugim człowiekiem. Może ćwiczyć język oglądając sit-comy, czytając artykuły poświęcone modzie, lub związkom. To jej bajka. Każda lekcja to okazja do pracy w parach, wymiany informacji lub przećwiczenia dialogów według specjalnej formuły Przyśpieszonego Uczenia.

Bardzo gorąco zachęcam do „pobawienia” się z własną inteligencją i sprawdzenia, jaki sposób nauki okaże się dla Ciebie najprzyjemniejszy i najskuteczniejszy. W nauce nie chodzi i przymus i umartwianie się. Chodzi przecież o łatwość, skuteczność i przyjemność.