10.02.2009
Osiągnij stan sprzyjający uczeniu się
Kiedy pytałam uczestników ostatniej edycji warsztatów Learning Masters, gdzie masę czasu poświęcamy psychologii uczenia się, co było dla nich najbardziej przydatną informacją, wielu mówiło, że informacje na temat osiągania stanu sprzyjającemu uczeniu się. (A najbardziej cieszyły ich ćwiczenia grupowe, uczące jak zmieniać stan :-)))
Dziś chciałam trochę o tym napisać. Chociażby dla przypomnienia, bo być może wiesz, jaki to stan i jak go osiągnąć, ale być może zdarza Ci się zapomnieć o tym w codziennym zamieszaniu...A bez tego nawet Twój największy wysiłek może zostać zmarnotrawiony.
Twoim dążeniem jest osiągnięcie stanu koncentracji przy zachowaniu odprężenia.
Stanu relaksacji przy zachowaniu czujności.
Przeczytaj uważnie: nie chodzi o stan totalnej relaksacji, całkowitego odprężenia, bliskiego uśpieniu (co zdarza się często uczniom metody SITA ). Masz być odprężony i uspokojony, a zarazem na tyle pobudzony, żeby w sposób aktywny chłonąć nowy materiał.
Jeżeli nie interesuje Cię to, jak działa Twój mózg, nie czytaj poniższej części. W ostatniej części artykułu znajdziesz praktyczne porady, jak osiągnąć pożądany stan.
Trochę ciekawej teorii z mojej ulubionej dziedziny – neurologii.
Twój mózg działa na czterech różnych częstotliwościach (lub długościach fal). Ich długość można zmierzyć za pomocą urządzenia zwanego elektroencefalografem (EEG).
Te cztery różne długości to:
1.Delta – fale występujące wtedy,gdy śpisz głęboko;ich długość to 0,5-3 cykle na sekundę. Twój oddech jest głęboki, serce pracuje wolno.
2.Theta – fale senności, ospałości, wczesnej fazy snu; mózg przetwarza zdobyte w ciągu dnia informacje; częstotliwość to 4-7 cykli na sekundę.
3.Alfa – fale optymalnego stanu sprzyjającego uczeniu się i powtarzaniu; odprężenie i koncentracja; częstotliwość fal to 8-12 cykli na sekundę; w tym stanie najwięcej informacji trafia do pamięci długotrwałej i podświadomości.
4.Beta – fale mózgu działającego w pełnym rozbudzeniu i pobudzeniu; częstotliwość 13-25 cykli na sekundę; przy tej długości najczęściej rozmawiamy, przetwarzamy dane, rozpracowujemy zagadnienia wymagające logicznego myślenia. Dobry stan do aktywizacji pamięci krótkotrwałej.
Naukowcy odkryli, że nasz mózg pracuje najefektywniej niedługo przedtem zanim zapadnie w sen. Czy zdarzyło Ci się mieć dobre pomysły w łóżku tuż przed zaśnięciem? Mnie zdecydowanie tak. Najlepsze pomysły i koncepcje zawodowe przychodzą mi do głowy właśnie wtedy. Zaczęłam nawet żartować, że będę chodzić o 3 godziny wcześniej spać, bo jak mi się taki fajny pomysł stworzy, to potem już długo nie mogę zasnąć, bo wciąż o nim myślę.
Jak osiągnąć taki stan?
1.Oddechy.
Weź powoli głęboki wdech nosem, licząc do czterech; przetrzymaj powietrze w płucach licząc do dwóch i wypuść bardzo powoli licząc do sześciu lub ośmiu; wypuść powietrze ustami złożonymi tak, jak do gwizdania.
Kontynuuj taki sposób oddychania przez około 3 minuty.
2.Muzyka.
Terry Wyler Webb, badacz uczącego się mózgu twierdzi, że łatwo taki stan osiągnąć słuchając odpowiedniego rodzaju muzyki. Chodzi oczywiście o muzykę barokową, bo jej tempo wynosi 60-70 taktów na minutę i jest zbliżone do częstotliwości fal alfa. Słuchanie muzyki uaktywnia także prawą półkulę mózgową. A mając do dyspozycji 2 półkule, nauczysz się bardziej efektywnie.
3.Wizualizacja
Wyobraź sobie miejsce,w którym czujesz się bezpiecznie i przyjemnie. Zobacz w tej wizji siebie, jak siedzisz lub leżysz w stanie relaksu; przywołaj w wyobraźni jak najwięcej szczegółów tego obrazu: zobacz kolory, kształty, usłysz śpiew ptaków, szum wody, wiatru, poczuj zapachy, poczuj ciepło słońca na swojej twarzy. I tak dalej. Niech to nie trwa za długo – wiem to bardzo przyjemne i nie będzie Ci się chciało stamtąd wracać. Ale wróć. Czeka Cię bardzo miła lekcja.
4.Ruch.
Jeśli grasz na jakimś instrumencie pograj jakieś 10-15 minut z pełnym zaangażowaniem i pełną obecnością w muzyce. Wiesz, co mam na myśli.
Jeśli lubisz ćwiczenia aerobowe, poskacz na skakance, na trampolince, przeleć się po schodach. Jeśli taniec sprawia Ci frajdę, tańcz ile sił.
Nie bez powodu najsilniejsza forma medytacji kundalini odbywa się właśnie po zakończeniu intensywnego ruchu. Bezruch wtedy odczuwa się najsilniej. Ciało wpada w wibracje i kontakt z podświadomością jest bardzo ułatwiony.
Stwierdzono także, że zmęczenie ciała takie, jak po wysiłku sportowym, ułatwia relaks umysłu.
Tutaj też trzeba wspomnieć o specjalnej formie ruchu przeznaczonej do wspomagania procesu uczenia się tzw. kinezjologii edukacyjnej – ruchy naprzemienne łokci i kolan, żonglowanie piłeczkami tenisowymi, kreślenie ołówkiem w powietrzu „leniwych ósemek” itd.
5.Rysunek lub inne formy twórczości
Jeśli nie umiesz rysować, to możesz sobie pobazgrać. Świetne jest rysowanie mandali, różnego rodzaju powtarzalnych kolorowych struktur. Genialnie relaksują, odprężają i uaktywniają prawą półkulę, co podobnie jak w przypadku kinezjologii edukacyjnej wzmaga gotowość do nauki i podtrzymanie optymalnego stanu do nauki.